SAĞLIKTA YENİ KARİYER DÖNEMİ

Yapay zekâ, biyoteknoloji ve dijitalleşme yalnızca sağlık hizmetlerini değil, sağlık mesleklerini de kökten değiştiriyor. Sağlık alanında mezun olacak öğrencileri disiplinler arası yeni bir kariyer döneminin beklediğini ifade eden Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, "Yapay zekânın, biyoteknolojinin ve dijitalleşmenin merkezde olduğu disiplinler arası yeni bir kariyer dönemi başladı. Geleneksel sağlık rollerinin yerini alan veya onları dönüştüren yepyeni uzmanlık alanları ortaya çıkıyor.” dedi.

Diplomanın yanına yapay zekâ okuryazarlığını ekleyen sağlık profesyonellerinin geleceğin en çok aranan isimleri olacağını söyleyen Prof. Dr. Ertekin, “Teknoloji teşhis ve veri analizinde büyük kolaylık sağlarken, tedavide güven ilişkisi, psikolojik destek ve insani dokunuş her zaman sağlık çalışanlarının sorumluluğunda olacaktır. Makine ile insan birbirinin alternatifi değil; birbirini tamamlayan iki unsurdur." diye konuştu.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, sağlık profesyonellerinin geleceğini değerlendirdi.

"Yeni kariyer dönemi başladı"

Sağlık alanında mezun olacak öğrencileri disiplinler arası yeni bir kariyer döneminin beklediğini ifade eden Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, "Yapay zekânın, biyoteknolojinin ve dijitalleşmenin merkezde olduğu disiplinler arası yeni bir kariyer dönemi başladı. Geleneksel sağlık rollerinin yerini alan veya onları dönüştüren yepyeni uzmanlık alanları ortaya çıkıyor.” dedi.

Prof. Dr. Ertekin, önümüzdeki yıllarda öne çıkacak en popüler olabilecek yeni meslekler ve uzmanlık alanlarını şöyle sıraladı:

“Dijital sağlık ve yapay zeka uzmanlıkları; Teknolojinin hastanelere entegre olmasıyla yazılım ve veri analitiği bilgisine sahip sağlık personeline ihtiyaç hızla artıyor. Bu bağlamda; Sağlık Yapay Zeka Uzmanı, Sağlık Bilişimi ve Veri Analisti, Uzaktan Sağlık (Tele-Sağlık) Koordinatörü.

İleri genetik ve kişiselleştirilmiş tıp; Herkese tek tip tedavi döneminin kapanmasıyla kişiye özel tıp uygulamaları zemin kazanıyor. Genetik Danışman, Kişiselleştirilmiş İlaç (Farmakogenomik) Uzmanı, Rejeneratif Tıp ve Kök Hücre Araştırmacılığı.

Robotik teknolojiler ve cerrahi; Hastanelerdeki cihazların otonomlaşması, operasyonel ve teknik yeni rolleri beraberinde getiriyor. Robotik Cerrahi ve Ameliyat Asistanı ve Biyomekanik ve Protez Teknisyeni.

Sağlıklı yaş alma ve Longevity danışmanlığı da ilgi çekiyor

Yaşlanan nüfus ve yaşam kalitesi odaklı alanlar; Dünya genelinde yaşlanan nüfus, doğrudan klinik bakımın ötesinde yaşam kalitesini artıracak alanlara talebi fırlatmış durumda. Sağlıklı yaş alma (Uzun Ömür - Longevity) Danışmanı, Ergoterapist (İş ve Uğraşı Terapisti) ve Dijital Rehabilitasyon Danışmanı.” 

Sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği ve küresel krizlere dayanıklılığının da yeni yönetsel roller doğurduğuna işaret eden Prof. Dr. Ertekin, “Yeşil Hastane / Sağlık Sürdürülebilirlik Yöneticisi, Epidemiyoloji ve Sağlık Güvenliği Uzmanı. Sağlık alanında okuyorsanız veya yeni mezunsanız, diplomanızın yanına veri analizi, temel yapay zeka okuryazarlığı ve dijital sağlık teknolojileri yönetimi eklemeniz önümüzdeki yıllarda sizi sektörün en çok aranan profesyonellerinden biri yapacaktır.” ifadesinde bulundu.

Üsküdar Üniversitesi dijital sağlık eğitimini müfredata taşıyor

Prof. Dr. Ertekin, Üsküdar Üniversitesinin özellikle davranış bilimleri ve sağlık alanındaki tematik yapısıyla dijital dönüşümü eğitim sistemine hızla entegre ettiğini belirterek, şunları söyledi:

"Üniversitemizde dijital sağlık takibi, klinik karar destek sistemleri ve yapay zekâ uygulamaları yalnızca teorik olarak anlatılmıyor; öğrenciler bunları uygulamalı biçimde öğreniyor. Tıp Fakültemizde 'Sağlıkta İnovasyon için Yapay Zekâ ve Veri Bilimi' dersleri veriliyor. Sağlık sistemlerinin dijitalleşmesine paralel olarak, Sağlık Bilimleri Fakültesi bünyesinde öğrencilerin klinik becerileri dijital vizyonla harmanlanıyor. Akademik Odaklı yaklaşımla öğrenciler, uzaktan hasta takibi teknolojileri, tele-sağlık protokolleri ve hasta bakım süreçlerinde yapay zekânın rolü üzerine eğitiliyor. Sektörel Etkinlikler ve ‘Dijital Sağlık Sisteminde Hemşireliğin Güçlendirilmesi’ gibi sempozyumlarla öğrencileri yapay zekâ destekli sağlık hizmetleri ve yenilikçi yaklaşımlar konusunda uzmanlarla bir araya getirerek güncel tutuyoruz.”

Öğrenciler yalnızca teoriyi öğrenmiyor

Lisansüstü eğitimde de sağlık bilişimi alanına güçlü yatırım yapıldığını belirten Prof. Dr. Ertekin, "Sağlık Yönetimi, Hemşirelik veya Mühendislik mezunlarının bu alanlarda uzmanlaşması için Sağlık Bilişimi Yüksek Lisans Programı sunuluyor. Klinik Bilgi Sistemleri, Hastane bilgi yönetim sistemleri öğretiliyor. Veri ve Sinyal İşleme ile giyilebilir medikal cihazlardan, web ve mobil tabanlı uygulamalardan toplanan verilerin klinik karar verme ve tedavi süreçlerine nasıl katkı sağlayacağı işleniyor.” şeklinde konuştu.

NPİSTANBUL Hastanesi altyapısının öğrenciler açısından önemli avantaj sağladığını vurgulayan Prof. Dr. Ertekin, "Öğrencilerimiz yalnızca teoriyi öğrenmiyor. Beyin haritalama sistemleri, nöromodülasyon uygulamaları ve derin öğrenme tabanlı laboratuvar yazılımlarını doğrudan kullanarak dijital sağlık uygulamalarını sahada deneyimleme fırsatı buluyor." dedi. 

"Teknoloji empatiyi ortadan kaldırmayacak"

Yapay zekânın sağlıkta insan faktörünü ortadan kaldıracağı yönündeki endişelerin doğru olmadığını dile getiren Prof. Dr. Ertekin, "Yapay zekâ ve dijital sistemler insanı veri noktalarına dönüştürmek için değil; şefkati, empatiyi ve kişiselleştirilmiş sağlık hizmetlerini güçlendirmek için kullanılmalıdır. Teknoloji teşhis ve veri analizinde büyük kolaylık sağlarken, tedavide güven ilişkisi, psikolojik destek ve insani dokunuş her zaman sağlık çalışanlarının sorumluluğunda olacaktır. Makine ile insan birbirinin alternatifi değil; birbirini tamamlayan iki unsurdur. Sağlıkta sürdürülebilir başarı ancak bu denge kurulursa mümkündür." diye konuştu.

"Yapay zekâ hemşireleri işsiz bırakmayacak"

Yapay zekânın sağlık çalışanlarını işsiz bırakacağı yönündeki tartışmaları da değerlendiren Prof. Dr. Erif Aktuğ Ertekin, bunun aksine sağlık çalışanlarının daha nitelikli alanlara yöneleceğini dile getirerek, “Yapay zekâ insanları işlerinden etmeyecek; iş yapış biçimlerini değiştirecek. Rutin işleri otomatikleştirerek sağlık çalışanlarının klinik karar verme, kişiselleştirilmiş tedavi ve hasta iletişimine daha fazla zaman ayırmasını sağlayacak." dedi.

Hemşirelik mesleğinin geleceğine ilişkin de Prof. Dr. Ertekin, "Hemşirelik hiçbir zaman ortadan kalkmayacak. Tam tersine hemşireler veri yorumlayan, uzaktan hasta takibini yöneten, erken uyarı sistemlerini kullanan ve dijital koordinasyonu sağlayan profesyonellere dönüşecek." diye konuştu.

Prof. Dr. Ertekin, yapay zekânın sepsis, ani kalp durması ve düşme risklerini saatler öncesinden belirleyebildiğini; ilaç uygulamalarında barkod ve kamera sistemleriyle hata oranlarını önemli ölçüde azaltabildiğini belirtti.

Giyilebilir teknolojiler derslerde uygulanıyor

Akıllı saatlerden glikoz sensörlerine kadar birçok teknolojinin artık sağlık eğitiminin bir parçası olduğunu belirten Prof. Dr. Ertekin, şöyle konuştu:

"Öğrencilerimiz yalnızca cihaz kullanmayı öğrenmiyor; sensörlerden gelen verileri analiz etmeyi, hasta takibini, veri güvenliğini ve uzaktan sağlık hizmetlerinin hukuki boyutlarını da uygulamalı olarak görüyor."

Prof. Dr. Ertekin, Sağlık Yönetimi öğrencilerinin ise büyük veri, sağlık bilgi sistemleri, yapay zekâ destekli süreç yönetimi ve sağlık politikaları üzerine eğitim aldığını söyledi. 

Fizyoterapiden odyolojiye kadar her alanda dönüşüm

Prof. Dr. Ertekin, yapay zekânın yalnızca hekimlik ve hemşirelikle sınırlı kalmayacağını vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Fizyoterapide yapay zekâ destekli hareket analizleri, robotik rehabilitasyon sistemleri ve telerehabilitasyon uygulamaları yaygınlaşıyor. Odyolojide akıllı işitme cihazları ortamı analiz ederek sesi optimize ediyor. Dil ve konuşma terapisinde ise ses analizi yapan yapay zekâ sistemleri kekemelikten afaziye kadar birçok alanda terapistlere önemli destek sağlıyor."

Prof. Dr. Ertekin, Çocuklarda konuşma bozukluklarına yönelik oyunlaştırılmış yapay zekâ uygulamalarının da eğitim süreçlerini hızlandırdığını ifade etti.

Gerçek hastadan önce sanal hastalarla eğitim

Üsküdar Üniversitesinde öğrencilerin yapay zekâ destekli simülasyon laboratuvarlarında eğitim aldığını anlatan Prof. Dr. Ertekin, sözlerini şöyle tamamladı:

"Öğrencilerimiz dijital ikiz laboratuvarlarında gerçek hastalarla karşılaşmadan önce yapay zekâ destekli sanal hasta senaryoları üzerinde çalışıyor. Klinik karar destek sistemlerinin nasıl çalıştığını deneyimleyerek öğreniyorlar. Eğitimin son aşamasında ise dijital altyapısı güçlü hastanelerde yaptıkları stajlarla teoriyi pratiğe dönüştürüyorlar. Geleceğin sağlık profesyonellerini yalnızca bugünün değil, yarının sağlık sistemine hazırlıyoruz."