DİZ KİREÇLENMESİ NEDEN OLUR?

Genç veya orta yaşlı bireylerde halk arasında diz kireçlenmesi olarak bilinen sorunu tedavi etmek için yapılan ve kemik düzeltici cerrahi yani osteotomi ameliyatları, dizdeki açısal deformiteleri düzelterek uzun süreli yaşam konforu sağlıyor.

Yüksel tibial osteotomi ameliyatları, orta yaş grubu hastaların rahat hareket etmesine olanak tanıyor ve uzmanlar bu işlemin diz protezi ameliyatına giden süreci de geciktirdiğini ifade ediyor. Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Bora Bostan, osteotomi ameliyatları ile ilgili bilgi verdi.

Kemikler kesilip yeniden şekillendiriliyor

Osteotomi, bir kemiğin kesilerek uzatılmasına veya eğriliğin düzeltilmesine olanak sağlayan bir ameliyattır. Kemik kesildikten sonra istenilen şeklin verilmesi için plak-vida veya fiksatörler olarak bilinen tel ve çivilerle kemikler tekrar sabitlenmektedir. Hasarlı eklemin yanındaki kemiğin kesilerek yeniden şekillendirilmesi için uygulanan cerrahi prosedürdür. Böylelikle bölgedeki stres en aza indirilmiş olur. Kemikleri yeniden şekillendirmek veya hizalamak için kemiğin kesilmesi, sorunun çözümü için gereklidir. 

Osteotomi aşağıdaki durumlarda yapılmaktadır.

X veya O bacak deformiteleri için
Diz ekleminin bir kısmının etkilendiği kireçlenmeler söz konusu olduğunda
Çocuk büyüme kıkırdağı hastalıklarında
Kemikleri kısaltmak veya uzatmak için
Hasarlı bir eklemi onarmak için
Ağrılı eklemlerin hasarlı bölgeden daha normal veya sağlıklı kıkırdak bulunan bölgeye kaydırmak için
Osteoartritten kaynaklanan özellikle diz ve kalçadaki ağrıyı hafifletmek için
Genç ve aktif kişilerde eklem protezi ameliyatı ihtiyacını ötelemek amacıyla uygulanır. 
Bacak ve diz deformitelerinde sık kullanılıyor

Diz çevresi deformitelerin düzeltilmesi uzun dönemde diz kireçlenmesinin önlenmesi için oldukça önemlidir. Diz çevresi osteotomisi, diz kapağının altında birleşen kemiklerden birinin veya femur denilen uyluk kemiğinin kesilmesini ve yeniden şekillendirilmesi işlemidir. Ameliyat sayesinde diz eklemi yeniden hizalanmakta, ağrı ve basınç dizin hasarlı tarafından sağlıklı tarafa kaydırılmaktadır.

Diz osteotomisi, genellikle hasarın diz ekleminin yalnızca bir tarafında olduğu osteoartritin erken evrelerinde yapılır. Diz osteotomisinin yeri, hasarın nerede olduğuna bağlıdır. Örneğin, yüksek tibial osteotomide kıkırdak hasarı genellikle dizin iç kısmında başlamaktadır. Cerrahi, dizin dışından bir parça kemik çıkarılması veya dizin iç kısmında bir parça kemik açarak daha düz bir bacak oluşturmayı ve artritin ilerlemesini önlemeyi hedeflemektedir.

Diz osteotomisi türleri şunlardır:

Yüksek tibial osteotomi: Ortopedi pratiğinde en sık tek kompartman artrozunda (dizin sadece bir kısmının etkilendiği) yapılan ameliyat yüksek tibial osteotomidir. Bu cerrahi, diz artriti olan kişilerde diz eklemini yeniden hizalamaktadır. Kısmi veya total diz protezi ihtiyacı ortadan kalkmakta veya geciktirilebilmektedir. Yüksek tibial osteotomi, dizin aşınmış olan kısmının rahatlatılması ve yükün dizin sağlam kısmına aktarılmasını amaçlayan bir ameliyattır.

Yüksek tibial osteotomi için uygun olan hasta grupları:

Dizin sadece iç veya dış kısmının etkilendiği gonartrozlar
Özellikle genç gonartroz hastalarında (60 yaş altı hastalar)
Dizde en az 0-90 derece hareket açıklığı olması
60 yaş altındaki hastalar
Yüksek tibial osteotomi ameliyatı sonrasında ilk günden itibaren hasta yürüyebilmektedir. Yaklaşık 4-6 hafta koltuk değneği kullanılması önerilir. Diz çevresi kaslarını güçlendirmek ve eklem hareket açıklığını kazanmak için fizik tedavi süreci gerekebilmektedir. Hasta memnuniyetinin çok yüksek olduğu bir ameliyattır.

Distal Femur Osteotomisi: Deformitenin kaynağı femur (uyluk kemiği) ise osteotomi bu kemikten yapılarak bacağın aks düzeltilmesi sağlanmaktadır. Yaklaşık hastaların %15’inde aks dengelenmesi femur ve tibia osteotomilerinin kombinasyonu ile yapılır.