KELEBEK HASTALIĞI NEDİR?

İlk bakışta kelebeğe benzeyen kırmızı lekeler, Lupus hastalığının en göze çarpan belirtileri arasında yer alır. Eklem ağrılarıyla başlayan Lupus, sadece ciltte değil tüm vücutta da etkisini gösterir. Avrasya Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı, Dr. Ayşegül Navdar Lupus hastalığı hakkında bilinmesi gerekenleri açıkladı.

Lupus (Kelebek Hastalığı) Nedir?

Yüzde oluşan kelebek şekline benzer kırmızı lekelerin görülmesinden dolayı halk tarafından kelebek hastalığı olarak bilinen Lupus, vücutta birçok organa etki eden romatizmal hastalıktır. Bu hastalık otoimmün sınıfına giren bir hastalık türüdür. Otoimmün hastalıkları, hastanın bağışıklık sisteminin doğru çalışmaması sonucunda, kendi hücrelerini de yabancı madde olarak görmesiyle oluşur.

Lupus Nasıl Oluşur?

Lupus hastalığı oluştuğunda, kolajene karşı bağışıklık sistemi saldırısı söz konusu olur. Günümüzde Lupus hastalığın nedeni tam olarak bilinmese de çevresel ve genetik faktörlerin ayrıca hormonların etkisinin olduğu düşünülmektedir. Özelikle de stres, enfeksiyon, kullanılan bazı ilaçlar ve maruz kalınan ultraviyole ışınları hastalığı tetikleyebilir. Östrojen, hastalığın oluşumunu artırıcı testosteron ise azaltıcı etki eder.

Lupus Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Hastalıkta ilk gözlemlenen yorgunluk ve eklem şişmesi gibi şikayetler olur. Lupus, eklem iltihaplanmaları şekil bozuklukları gibi sorunlara neden olmaz. Yorgunluk ve şişmenin ilerisindeki belirtiler ise deri, saç ve vücudun bazı bölgelerinde görülen bozukluklardır. Bu belirtiler farkı şekillerde gözlemlenebilir.

Yüz bölgesinde kelebeğe benzer gibi bir algı yaratan kırmızı lekeler görülebilir. Ayrıca hastada kurdeşen, sivilce, saç dökülmesi gibi başka belirtiler de ortaya çıkabilir. Birçok Lupus hastası ışığa karşı aşırı duyarlılık gösterebilmektedir. Güneş ışınlarına maruz kalmakla beraber ciltteki şikayetler de artabilir bu nedenle hastalık gelişme de gösterebilir.

Lupus hastalığının önemli sorunlarından biri de böbrek tutulumu meydana getirebilmesidir. Bu durum maalesef ölümle sonuçlanabilir. Hastalık sürecinin ilerlemesi ile kan değerlerinde bozukluk, bağırsak ve mide problemleri, iştahsızlık, bulantı gibi diğer belirtiler de kendini gösterebilir. Hastalık tamamen ortadan kalkmamasına rağmen belli dönemlerde ilaçlarla hastalığın hafifletilmesi mümkündür.

Lupus Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir? 

Lupus hastalığı, başlangıçta eklem ağrılarıyla ortaya çıktığı için kişilerin teşhis adına öncelikle antinükleer antikor (ANA) testi yaptırması gerekir. Testin pozitif olması durumunda Anti-ENA ve Anti-ds DNA testleri de yaptırılmalıdır. Kesin tanı test sonuçlarından sonra konur. İlk yapılacak antinükleer antikor testi pozitif çıksa bile Lupus hastalığı için bu test tek başına yeterli değildir.

Lupus Hastalığı Tedavi Edilebilir mi?

Lupus’ta, iyileşme süreci ateşlenmeyle devam eden bir hastalıktır. Süreçte gerekli görüldüğünde kortizon dışı antiromatizmal ilaçlar, sıtma ilaçları ve bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar kullanılır. Tedavide en çok kullanılan ilaç ise kortikostreoidlerdir. Kortizon kullanımından önce ölümcül sonuçlar doğurabilen bu hastalık, bağışıklık sistemini iyileştirici tedavilerle kontrol altında tutulabilir. Ancak hastalığın tamamen ortadan kaldırılması henüz mümkün değildir.