ÇİN İLE TAYVAN ARASINDA 7 YIL SONRA İLK ÜST DÜZEY TEMAS

PEKİN - Çin ile Tayvan arasında 7 yıl aradan sonra ilk kez bir üst düzey görüşme gerçekleşti. Başkent Pekin'de gerçekleşen tarihi görüşmede liderler, iki tarafın parti başkanı sıfatıyla görüştü.

Çin Cumhurbaşkanı ve aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri Xi Jinping, Tayvan'daki iktidar partisi Kuomintang'ın (KMT) başkanı Zhu Lilun (Eric Chu) öncülüğündeki heyetle görüştü.

Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda yapılan görüşmede Xi, aynı millete mensup ve aynı kültüre sahip iki yakanın ortak bir kaderi paylaştığına dikkat çekti. Çin medyasına göre, Xi Jinping, 1992 Ortak Fikir'inde (iki yakanın Tek Çin'e ait olduğunu vurgulanan anlaşma) ısrar edilerek, Tayvan'ın bağımsızlığına karşı çıkılmasının da aralarında olduğu beş öneri sundu.

Görüşmede Zhu ise, Çin Halk Cumhuriyeti ile nihai olarak birleşmekten yana olduklarını ve Çin'in kurduğu Asya Altyapı Yatırım Bankası'na (AIIB) da katılmak istediklerini ifade etti. Zhu ayrıca, iki yakanın Çin milletinin bir parçası olduğunu ve kader birliği oluşturduklarını da kaydetti.

Çin'de komünistler ve milliyetçiler arasında çıkan iç savaşta yenilen milliyetçiler, Tayvan'a kaçmıştı. Çin, Tayvan'ı eyaleti olarak görürken, 1949'daki iç savaştan sonra Çin'den fiili olarak ayrılan Tayvan ise Pekin yönetiminden ayrı olduğunu savunuyor.

İki taraf arasındaki ilişkiler, 2000-2008 yılları arasında Tayvan'ın lideri ve bağımsızlığı savunan DPP partisi başkanı Chen Shui-bian zamanında kötüleşmiş ve 2005 yılında KMT lideri Lian Chan, 1949'dan beri Pekin'i ziyaret eden ilk Tayvanlı lider olmuştu. Milliyetçi KMT partisinden Ma Ying-Jeou'un 2008'de Tayvan'ın lideri seçilmesiyle ilişkiler yeniden normalleşmiş ve aynı yıl KMT Başkanı Wu Po-Hsiung, Pekin'i ziyaret etmişti.

Tayvan kendi resmi adını Çin Cumhuriyeti olarak benimserken, Uluslararası Olimpiyat Komitesi Tayvan'ı "Çin (China) Taipei" ismiyle kabul ediyor. CİHAN