28 MAYIS 'DÜNYA KIBLE GÜNÜ' OLARAK KUTLANIYOR

İSTANBUL - Astronom Yakup Emre, 28 Mayıs'ın 'Dünya Kıble Günü' olduğunu söyledi. Emre, "Kıble saati; Kâbe'nin bulunduğu nokta, güneşin dünya üzerinden bakıldığında görüldüğü yer ve bulunduğumuz nokta arasında oluşan küresel üçgenin trigonometrik çözümünün zaman cinsinden ifadesidir. Güneşin deklinasyonu değiştikçe kıble saatleri de günlük olarak değişmektedir. Güneşin deklinasyonu; 21 Haziran'da kuzey yarım küresinde 23o 27'(23 derece 27 dakika), 21 Aralık'ta güney yarım küresinde 23o 27'(23 derece 27 dakika)'dır." dedi.

İnsan ve Hayat Dergisi'nin Mayıs sayısında 'Dünya Kıble Saati'ne dikkat çekmek için 'Güneşe Bakarak Kıble Tayini Nasıl yapılır?' başlıklı bir makale yayınladı. Her yıl Fazilet Takvimi'nde 'Dünya Kıble Günü'nün duyurduklarını kaydeden Emre, "Dünyanın değişik ülkelerinde, kıble saatleri değişir. Ancak günleri değişmediğinden bu güne, yani 28 Mayıs ve 16 Temmuz günlerine Dünya Kıble Günü denilmektedir. Kıble saati kısaca; Güneş'e bakılarak kıble yönünün tespit edilebildiği saattir. Güneş'in bulunduğumuz yerin kıble açısına veya (90o veya 180 o) bir açı farkına denk geldiği vakittir." şeklinde konuştu.

Fazilet Takvimi'nde ayrıca her gün kıble saatini de yayınladıklarına ifade eden Emre, "Namaz vakitleri cetvelinde gösterilen şehrin o günkü kıble saati vaktinde güneşe yönelen kimse Kâbe-i Muazzama'ya yönelmiş olur. Kıble saati aynen namaz vakitleri gibi güneşin azimut ve deklinasyonuna göre farklılık arz ettiği için her şehirde ayrı ayrı olmak üzere, günlük olarak değişmektedir. Kıble istikametinin pratik olarak tespitinde kıble saati en pratik ve sıhhatli metottur. Çünkü sıhhatli yön gösterebilecek aletler herkesin elinde bulunmayabilir." diye konuştu.

Her alanda olduğu gibi manyetik alanda da kirlenmeler olduğunu kaydeden Astronom Yakup Emre, "Bu sebeple pusulalar da sapma gösterebilmektedir. Kıble tayininde bu sapmalardan kurtularak, kesin ve hatasız tespit için kıble saatini kullanmak en uygun yoldur." diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:

"Binanın yapısında bulunan demirleri elektrik-telefon kabloları, su, kalorifer ve yangın söndürme boruları ile cep telefonları, telsiz, radyo ve televizyon dalgaları, sair faktörler pusulanın gerçek yönden sapmasına sebep olur. Pusula ile sıhhatli ölçüm büyük şehirlerde neredeyse imkânsız hâle gelmiştir. Bu sebeple günümüzde kıble tayinini kıble saati ile yapmanın daha isabetli olacağı görülmektedir."

"KIBLE JAPONYA'NIN SAĞINDA AMERİKA'NIN SOLUNDA"

Kıble açısına denk gelmeyen yerler hakkında da bilgi veren Astronom Emre, dünyadaki bazı yerlerin coğrafi mevkiinin, yani enlem ve boylamının, yerkürenin hareketlerinin ve dünyanın eğiminin bir gereği olarak, gündüzün güneş kıble açısına denk gelmediğini belirterek, "Bu vaziyet, bazı ülkelerde bütün yıl sürdüğü gibi bazı yerlerde yılın belli günlerinde meydana gelmektedir. Haliyle bu gibi yerlerde normal kıble saati hesaplama imkânı yoktur. Buraların kıble saati; Kıble Sağ, Kıble Sol, Kıble Arka gibi kavramlarla ifade edilir." şeklinde açıklık getirdi.

Kıble sağ olan yerler: Güneş, kıble açısının 90 derece sağına geliyorsa, kıble saati, 'Kıble Sağ' olarak adlandırılıyor. Bir kimse bu gibi yerlerde, Güneşe dönerse kıble kişinin tam sağ tarafında kalıyor. Japonya, Singapur, Malezya, Bangladeş, Hindistan, Çin, Tayland, Honkong, Tayvan, Filipinler ve Güney Kore'de kıble saati kıble sağ olarak veriliyor.

Kıble sol olan yerler: Güneş, kıble açısına gelmediği gibi, kıble açısının 90 derece soluna geliyorsa, kıble saati, "Kıble Sol" olarak isimlendiriliyor. Buralarda yaşayanlar belirtilen zamanda Güneşe döndüklerinde sol tarafları kıbleye geliyor. İngiltere, Amerika, Kanada, Avustralya, Endonezya ve Yeni Zelanda şehirlerinde o günkü kıble saati vaktinde, Güneşe dönen kimsenin sol tarafı kıble oluyor.

LOS ANGLES'TE KIBLE ARKADA KALIYOR

Amerika'nın Los Angeles CA şehrinde bir istisna vardır. Burada Güneşe dönenin arkası kıbledir. "Kıble Arka" ile ifade ediliyor.

Kıble arka olan yerler: Güneş kıble açısına gelmediği gibi, kıble açısının 180 derece uzağına geliyorsa, kıble saati; 'Kıble Arka' olarak isimlendiriliyor. Buralarda yaşayanlar, belirtilen zamanda Güneşi arka taraflarına aldıklarında yüzlerini kıbleye dönmüş oluyorlar. Takvimimizde yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nin Los Angeles CA şehrinde Güneş senenin hiçbir gününde kıble istikâmetine gelmediğinden kıble saati 'Kıble arka' olarak verilmiştir.

Kıble ön olan yerler: Güney yarım kürede Avustralya'nın Perth (WA) şehrinde ise -Türkiye ve Avrupa kıtası gibi- Güneşe dönen kıbleye dönmüş oluyor. Bu da "Kıble ön" ile ifade ediliyor.
CİHAN