17 AĞUSTOS DEPREM VERGİSİ NEREYE GİTTİ?

82 milyon yuttaş bu sorunun cevabını merak ediyor.

Önceki gün İstanbul'da gerçekleşen 5.8 büyüklüğündeki deprem bir kez daha "Hazırlıklı mıyız?" sorusunu akıllara getirirken, 17 Ağustos 1999'da yaşanan depremin ardından “geçici” denilerek alınmaya başlanan ve 2002'den itibaren de kalıcı hale getirilen 'deprem vergileri'nden bugüne kadar 66 milyar 143 milyon lira toplandı. Muhalefet ise bu paranın depreme karşı hazırlık için kullanılmadığını söyleyerek, bu paranın nereye harcandığını sordu.

CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, Özel İletişim Vergisi (ÖİV) adıyla bugüne kadar vatandaşlardan 66 milyar lirayı aşkın para alındığını belirterek, “Bu para nereye harcandı?” diye sordu. CHP Genel Başkan Yardımcısı Seyit Torun da “Deprem önlemi için toplanan paralar nereye gitti? Deprem toplanma alanları kimlere peşkeş çekildi?  Bu paralar ile okullarımızı, hastanelerimizi güçlendirdik mi?” sorusunu yöneltti. 

Vatandaşlar, 20 yıldır başta cep telefonu olmak üzere internet, bankacılık işlemleri, Spor Toto, Milli Piyango, uçak biletleri, gümrük ve pasaport işlemleri gibi birçok hizmet bedelinin içinde deprem vergisi ödüyor. Bu paralar ile binaların güçlendirilmesi ve tüm Türkiye'de deprem güvenliğinin sağlanması gerekiyordu. Ancak dönemin Maliye Bakanı AKP'li Mehmet Şimşek, deprem paralarının duble yollara harcandığını açıklamıştı. Bir önceki Maliye Bakanı Kemal Unakıtan da “Bu vergiler deprem için getirilmiş olsa, alınır biterdi. Bütçenin ihtiyacı olduğu için toplandı, milleti aldatmanın alemi yok” demişti.

Marmara depremi sonrası 26 Kasım 1999'da çıkarılan 4481 sayılı Kanun ile Ek Gelir, Ek Kurumlar, Ek Emlak ve Ek Motorlu Taşıtlar vergisi getirildi. Özel İletişim ve Özel İşlem Vergisi adı altında iki yeni vergi de konuldu. 2003 yılında özel işlem vergisi kaldırıldı ancak özel iletişim vergisi kalıcı hale getirildi. Bu vergi 2019 yılı için cep telefonu kullanan abonelere konuşma ücretinin yüzde 25'i, yeni abonelere ise 65 lira olarak yansıyor.

Sözcü'den Başak Kaya'nın haberine göre, Gürsel Tekin, İstanbul'u asıl katledenin ayrıcalıklı yapılar olduğuna dikkat çekerek, “Sahile sıfır yerlere yapılar yapıldı. Deprem tehlikesi var diyenlerin bu yapıların altında imzası bulunuyor” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“İstanbul'da deprem sonrası acil ihtiyaçlar ve barınma için 470 deprem toplanma alanı oluşturuldu. Bunlardan 300'ü imara açıldı ve alışveriş merkezleri, gökdelenler, lüks konutlar yapıldı. 2011 yılında İstanbul'un rant haritasını dönemin Başbakanı Erdoğan'a yolladım. Özellikle, 76 firmaya ait projeler için yapılan imar planı değişikliklerini anlattım. Önlem alınmadı. 1999'dan beri deprem vergisi olarak 80 milyon vatandaş 66 milyar liradan fazla para ödedi. Nereye gitti bu paralar? Duble yollara ve hızlı tren hattına… Bu parayla 53 bin kilometre duble yol yapılabilirdi ama yapılan 20 bin kilometredir. 9 bin kilometre hızlı tren hattı yapılabilirdi ama 213 kilometre yapıldı.”