12. YARGI PAKETİ YÜRÜRLÜKTE: KRİTİK DEĞİŞİKLİKLER

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Toplam 28 maddeden oluşan düzenleme, yargı süreçlerinin hızlandırılmasını hedeflerken birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.

Yeni düzenlemeyle yazılı yargılama usulüne tabi davalarda iki duruşma arasındaki sürenin, istisnai durumlar dışında en fazla 3 ay olması kuralı getirildi.

Ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda da yeni uygulamalar hayata geçirildi. Miras yoluyla intikal eden ve üçüncü kişilerin pay sahibi olmadığı taşınmazlarda yapılacak ilk satışa yalnızca mirasçılar katılabilecek. Ayrıca ihaleye katılan pay sahipleri için teminat şartı getirildi. İhale bedelini süresinde yatırmayan alıcının teminatı iade edilmeyecek, teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.

Kanunla birlikte belirsiz alacak davası uygulaması kaldırılırken, kısmi davalarda zamanaşımının alacağın tamamı açısından dava tarihinden itibaren kesileceği hükme bağlandı.

Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmazların satışının UYAP e-Satış Portalı üzerinden yapılması da düzenleme kapsamına alındı. Ayrıca hukuki değerlendirmeyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvuran hakim ve cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilmesinin önü açıldı.

Yeni düzenleme, yalnızca banka hesabını kullandırarak (IBAN kiralama) dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişiler için de cezada indirim imkanı tanıyor. Bu kişiler bakımından haksızlık içeriği dikkate alınarak cezada yarı oranında indirim uygulanabilecek.

Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yapılan değişiklikle kanuni faiz oranı da yeniden belirlendi. Buna göre sabit yüzde 24 oranı kaldırılarak, faiz oranı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın reeskont faizinin yüzde 80'i olarak düzenlendi. Bu kapsamda 2026 yılı için uygulanacak kanuni faiz oranı yüzde 31 olacak.

Öte yandan çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanmasına ilişkin esaslar yeniden düzenlenirken, işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği kötü muamele suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilemeyecek.

Kanun ayrıca kaçak sanıklara, haklarında güvenlik tedbiri uygulanması halinde yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkı tanırken, belirli mali sınırın üzerindeki istinaf kararları için temyiz yolunu da açıyor.

Adalet Bakanlığı, düzenlemenin yargı hizmetlerinin daha etkin işlemesini, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılmasını ve hukuk sisteminin güçlendirilmesini amaçladığını belirtti.